» امروز
» پند امروز :
شهرستان سقز |
 |
شهرستان سقز دومین شهر استان كردستان از لحاظ وسعت و جمعیت و همچنین تاریخی ترین شهر این استان میباشد . اما از لحاظ صنعتی در رده سوم و بعد از شهرهای سنندج و قروه قرار دارد و علیرغم پتانسیل های فراوان آن در بخش صنایع تبدیلی و معادن ، بخش صنعت شهرستان سقز به موازات توسعه صنعتی كشور و حتی استان ، توسعه نیافته است و اقدامات اندك صورت گرفته در دهه های اخیر جوابگوی اشتغال ، معضلات اجتماعی ، مهاجرتهای بی رویه روستائیان و تجمع نیروی كار مازاد و ... نبوده است . ( ادامه... )
منبع:http://www.saghez.gov.ir
شهرستان سقز با ویژگیهای بارزی نظیر پوشش گیاهی متنوع و غنی ، وجود منابع آبی سطحی در گستره وسیع ، شرایط اقلیمی مناسب و ... بعنوان قطب دامپروری و زراعی مطرح است و بیش از یك سوم مردم شهرستان به حرفه دامپروری و كشاورزی اشتغال دارند و كشاورزی و دامپروری به عنوان اولین محور توسعه شهرستان سقز تعریف شده است و به تبع آن صنایع تبدیلی كشاورزی و دامی نیز میتواند یكی از محورهای توسعه این شهرستان میباشد . ( ادامه... )
منبع:http://www.saghez.gov.ir
كارهای معدنی سیستماتیك با هدف پی جویی توان معدنی ورقه سقز و پتانسیل یابی مواد معدنی توسط بخش اكتشافات سازمان زمین شناسی كشور در سال 1375 پیگیرانه انجام گرفت و در این خصوص اكیپ های جداگانه شامل اكتشافات معدنی - ژئوشیمیایی - ژئوفیزیك - دورسنجی و زمین شناسی محدوده ورقه یكصدهزارم سقز را زیر پوشش عملیاتی قرار دادند . ( ادامه ... )
منبع:http://www.saghez.gov.ir
ارتفاع غار از سر تپه در حدود 20 تا 30 متر بوده و راهی بالنسبه سخت و دشوار در كمركوه هدایت بازدید كنندگان را به عهده دارد ، در جلوی دهانه ورودی غار مقداری سنگ چین قرار داده و بر روی آنها دو پلكان چوبی ساخته اند . پس از داخل شدن به غار ابتدا به چندین اطاق كه در دل صخره تراشیده شده میرسد .
این اطاقها هم به بیرون در و درگاه داشته و هم به یكدیگر راه دارند ، جهت نوردهی به اطاقها پنجره هایی نیز ایجاد كرده اند كه حائز اهمیت میباشند ، قسمت دست ساز غار در كل شامل چهار طبقه است و در بین این طبقات پله هایی از سنگ جهت ارتباط و همچنین در آستانه ورودی برخی از اطاقها تراشیده اند ، جای كلون و چفت و بست و پنجره ها و دربهای اطاقها نشان از یك نوع معماری پیشرفته مینماید .
بر بالای سر درب یكی از اطاقها در طبقه سوم كتیبه ای یونانی كه تا حد زیادی صدمه دیده وجود دارد ، در این كتیبه از الهه ای به نام هراكلس یاد شده و به همین دلیل برخی این غار را معبد این الهه نام گذاری كرده اند در این كتیبه آمده كه : این خانه هراكلس است هركس در آن وارد شود در امان است .
البته این كتیبه مبین این امر است كه این غار مدتی مورد استفاده و استقرار سلوكیان "جانشینان پس از اسكندر مقدونی " بوده كه در حركت خود به سمت غرب آمده و در این محل بطور موقت ساكن شده اند .
در ضمن خانیكف مستشرق روسی به هنگام بازدید خویش از غار كرفتو در سال 1917 میلادی ، یادگاری از خود بر جای گذاشته كه هم اكنون نیز به صورت نوشته ای در یكی از راهروهای جلویی غار مشخص است . علاوه بر این نقوشی دیگر از حیوانات و جانوران بر دیواره اطاقها و راهروها وجود دارد كه در نوع خود دارای اهمیت خاص است .
ستون فقرات اصلی غار قریب به 500 متر طول دارد كه در این مسیر پر پیچ و خم بوسیله دهانه هایی راههای گوناگونی از آن منشعب میگردد كه تا كنون شناسایی تمامی آنها و ارائه نقشه كاملی از این غار نبوده است .
منبع:http://www.saghez.gov.ir
در طی انجام حفاریهای هیت كاوش بخش اعظمی از بنای قلعه از زیر خاك آزاد شده و مشتمل بر پله های سنگی ، حیاطهایی با كف سنگفرش ، اطاقهای تو در تو ، تالار ستوندار و قسمتهای از حصار اصلی میباشد .
بسیاری از محققان و باستانشناسان در مورد زیویه و آثار آن اظهار نظر نموده اند و بر اساس شواهد و مدارك بدست آمده قدمت این مكان را نیمه دوم قرن هفتم قبل از میلاد دانسته اند و در این كه این محل یك قلعه حكومتی بوده شكی نیست اما نكات مهم و تاریك و مجهول در مورد این اثر عظیم هنوز بسیار است .
شهرستان سقز در شمال استان کردستان واقع شده و دومین شهر این استان می باشد.
با وسعتی حدود 4444 کیلومتر مربع در شمال غرب،شمال و شمال شرق به ترتیب با شهرهای بوکان،شاهین دژ و تکاب(استان آذربایجان غربی)هم مرز می باشد،در شرق با دیواندره و در جنوب با مریوان مرز مشترک دارد،همچنین در حاشیه ی جنوب غربی به کردستان عراق چسبیده است و در غرب با شهر بانه همسایه است.
این شهر در "46 درجه و 17 دقیقه"طول جغرافیایی و "36 درجه و 14 دقیقه" عرض جغرافیایی از خط استوا واقع شده است.ارتفاع آن از سطح دریا 1476 متر است و نسبت به تهران "25 درجه و 27 دقیقه"طول غربی فاصله دارد.در ناحیه ای کوهستانی و مرتفع بین ارتفاعات نامنظم سلسله جبال زاگرس واقع شده،در جنوب این شهر کوههای "هیجانان" و در غرب آن کوههای "ملقرنی" گسترده اند.
"کوه بنفشه"با ارتفاع 2370 متر،"کوه گارین" با ارتفاع 2167 متر و "چهل چشمه" با 3137 متر،از مرتفعات مهم آن است.این کوهها در دوران اول همزمان با کوههای زاگرس،البرز و کپه داغ در خراسان به وجود آمده اند.با توجه به نقشه ی پوشش گیاهی ایران سال 1371 (مقیاس 1:9000000) این ناحیه دارای مراتع درجه یک و متوسط است.
مراتع درجه یک آن را در مناطق "خورخوره" و "سرشیو" می توان مشاهده کرد اما به دلیل عدم استفاده از سدها و آب بندیهای کافی و مناسب بر روی رودها و نهرها و عدم انجام اصولی و بموقع طرح های حفظ مرتع، مراتع این شهر به تدریج روبه کاهش است.هرچند که تقلیل نزولات جوی و متعاقب آن افزایش گرمای عمومی کره ی زمین هم مزید بر علت شده است.از نظر پوشش گیاهی دارای240000 هکتار مرتع،7000 هکتار جنگل و 188000 هزار هکتار زمین کشاورزی(20000 هکتار را زمینهای آبی و 168000 هکتار را زمینهای دیم تشکیل می دهند،آمار 83 جهاد کشاورزی و منابع طبیعی شهر سقز).وجود منابع آبی روزمینی و زیرزمینی از خصوصیات بارز هر منطقه می باشد.شهرستان سقز نیز از این نعمت بی بهره نبوده و دارای نزولات جوی مناسب(حدود 400 میلیمتر تا 700 میلیمتر) در حد وسط بارش جهانی قرار دارد.
همچنین از دیرباز دارای چشمه ها و سرچشمه های پرآب و رودهای کوچک و بزرگ زیادی بوده است که از آن میان به چند رودخانه ی قابل توجه اشاره می شود:
1- رود جغه تو(زرینه رود-زیرین چوم):این رود از کوههای چهل چشمه در جنوب شرقی سقز از سرچشمه های کوههای"قادرکژیاو"،"دوبرا"،"سلطان آغزتو" و "شاخه ره شه" و ... منشا می گیرد و پس از گذشتن از خاک سقز در نزدیکی میاندوآب به رودخانه ی "تتهو" می پیوندد و با مسیر شمالی به دریاچه ی ارومیه (طسوج،چی چست) می ریزد.طول این رود حدود 249 کیلومتر است.
2- رود خورخوره:از کوههای چهل چشمه سرچشمه گرفته و همراه با رودهای کوچکتری مانند"ئیراب"،"رهغجهر"،"زایر" و "پیرسلیمان" پس از طی مسافتی در نزدیکی روستای "قشلاق-رضا" به رودخانه ی جغهتو می ریزد.
3- رود سقز (چهمی سهقز):از "گردنه ی خان" در نزدیکی بانه سرچشمه می گیرد.سرچشمه های اصلی آن از کوههای "ههواره-بهرزن" 2260 متر(دوسهره) و (بهردهسیر) با نام رود "میرگهنهخشینه" طی طریق می کند و سپس با عبور از آن منطقه به نام رود "شیخ چوپان" به اطراف سقز می رسد و از آن به بعد با نام "رود بزرگ سقز" شناخته می شود و در نهایت در نزدیکی روستای "داش آڵوجه" به رودخانه ی "جغه تو" می ریزد.
از شاخه های پیوندی "چه م سقز" می توان به:
الف- رود خان از کوههای گرده(2630) غه زب(2160)
ب- رود آلتون از کوه استاد مصطفی (2251 متر) اشاره نمود.
4- رود تتهو (سیمینه رود): از ارتفاعات "گورک" و از سرچشمه های کوه های "کابری" (2417 متر) " خهسره وقالات" و "دوسهره"(2156 متر) منشا می گیرد و در نهایت به دریاچه ی ارومیه می ریزد.
درباره ی شهر سقز از نظر تاریخی عقاید و نظرات گوناگونی از مورخین و نویسندگان مختلف وجود دارد که بعضی از این نظرات علمی و با سندیت تاریخی و قابل قبول ترند و برخی نیز هیچگونه پایه ی علمی و عقلی و تاریخی ندارند.
در این جا برای رعایت اختصار و به خاطر گسترده نشدن حجم نوشته برای رد نظریات غیر منطقی از بحث در مورد آنها خودداری می شود و به چند نظریه از دسته اول بسنده می شود.
آن چه از بیشتر دست نوشته ها و کتب تاریخی بر می آید،این است که سقز نام خود را از "سکاییان" یا "سکه" آنچنان که در بیشتر نوشته های آشوری نامیده شده اند گرفته است.
زمانی که سکاییان در جنوب دریاچه ی ارومیه در ناحیه ی ماننا مستقر بودند سقز پایتخت آنان بوده است.آقای"جلیل ضیاپور" در "مادها و بنیان گذاری نخستین پادشاهی در غرب ایران" ایزیرتو را همین سقز کنونی می داند،وی در ادامه دلیل آن را وجود دو قلعه از هفت قلعه ای که "نابورشاروسو" سردار آشوری در زمان"آشوربانیپال" نام برده است،در حوالی سقز می داند؛1- قلعه ی زیویه 2- قلعه ی ورمیاته.
"ژاک دومورگان" در جغرافیای غرب می نویسد که:سقز شهری قدیمی و کوچک است که سابق دارای استحکامات و برج و بارو بوده همچنین"دیاکنوف" در تاریخ ماد سقز را ناحیه ی فرعی (ب) از ناحیه (3) از دوازده منطقه ای که بر اساس خط آب تقسیم بندی کرده می داند یعنی جنوب دریاچه ی ارومیه.
برخی دیگر معتقدند که واژه ی سقز برگرفته از نام"سیاکسار" یکی از پادشاهان مادی است که یونانیان او را "سیاکس" خوانده اند."عبدالحسین زرین کوب" در (روزگاران 1378) می نویسد که بقایای طوایف مختلف بومی و مهاجر قبل از ورود آریایی ها در نواحی سقز کنونی مستقر بوده اند و اتحادیه ی مانای را به وجود آورده بودند که آنچه به نام گنجینه ی زیویه در نزدیکی سقز در این اواخر به دست باستان شناسان بدست آمد نشانگر فرهنگ و هنر آنان می باشد؛در برخی منابع دیگر هم آمده که اقوام "لولوی" و " زامودها" نیز که جزو تمدن "مانایی" هستند،محل سکونت اصلی آنان اطراف سقز بوده است.
"آندره گدار" مرکز تمدن "مانا" را در تپه ی "کاپلانتو"(قپلانتو) در جنوب سقز می دانست و "دیاکنوف" هم معتقد است که این مرکزیت در شمال غربی "مانا" یعنی ناحیه ای بین بوکان و سقز.با توجه به اینکه دست نوشته ها و آثار مکتوب از مادها و اقوام اولیه این ناحیه تا به حال به دست نیامده و با توجه به حجم و گوناگونی فرضیات در این باره ادامه ی بحث را به دست صاحبان فن می سپاریم باشد که با تلاش و کوشش فراوان چراغ راه تاریک تاریخ این مرز و بوم را بیفروزند.
در باره ی تاریخ نه چندان دور سقز یعنی حوالی سال 1310 یکی از تاریخ نویسان به نام (وقایع نگار کردستانی) سقز را یکی از بلوکات هفده گانه ی کردستان می داند که در بین شمال و غرب با سنندج بیست و چهار فرسنگ(هر فرسنگ معادل 6 کیلومتر) فاصله داشته و یک قصبه و سیصد و شصت روستا را شامل می شده،همچنین او سقز را نزدیک به هزار و دویست و بیست و چهار خانوار تخمین زده است و جمعیت آن را سی و چهار هزار و بیست و چهار نفر سرشماری کرده است.
این شهر در آن زمان دارای سه حمام،ده مسجد،یک بازار و سه کاروان سرای معتبر بوده و عمارت با شکوه و پررونقی داشته که دارای اندرونی و بیرونی وسیعی بوده است،همچنین باغها و چشمه های فراوان و مردمی بافرهنگ داشته است.میزان مالیاتی را که این شهر باید می پرداخته حدود شش هزار و سیصد و پنج تومان بوده.بلوک کرفتو که یکی از بلوکهای هفده گانه بوده با جمعیتی نزدیک به هزار و ششصد نفر خود جزئی از بلوک سقز به شمار می رفته است.
شهرستان سقز دارای سه بخش به نامهای مركزی ، زیویه و سرشیو میباشد
1- بخش مركزی شامل دهستانهای :آخرين مطالب ارسالي
کل نمایش:
|
نوشته شده در دوشنبه سیزدهم مهر 1388 | 
نوشته شده توسط کاوه محمدکریمی 